Özgüven Eksikliğini Nasıl Yenebilirim?

Özgüven eksikliği nedir? Neden yaranır ve en önemlisi bunu nasıl yene biliriz. Özgüven eksikliği insanın kendi gücüne, yeteneklerine, becerilerine ve seçimlerine şüphe duyması ve inanmaması demektir.  Bu durumda insan kendini her konuda küçümser ve diğer herkesin ondan daha iyi becerilere, bilgiye ve yeteneğe sahip olduğunu düşünür. Özgüven eksikliği doğuştan gelen bir şey değildir ve daha önceden yaşanan olaylar sonucu yaranır. Bu durum kalıcı değildir ve bunu değiştirmek tamamıyla insanın kendi elinde olan bir şeydir.

Özgüven eksikliği bazılarında çocukluktan gelen bir şeydir, bazılarında ise daha sonradan yaşanan olaylar sonucu ortaya çıkar. Hayat kalitesini düşüren ve rahat bir şekilde hareket etmeye engel olan bir durumdur. Çocuklukta ailesi tarafından sürekli diğerleriyle kıyaslanan ve küçümsenen çocukların birçoğu büyüdüğünde bu durumla karşılaşırlar. ”Baksana Hatice teyzenin oğluna(kızına) derslerini ne kadar güzel okuyor…Bide sana bak hiç bir şey beceremiyorsun” tarzı cümleler çocuğa diğerlerinin ondan daha iyi olduğuna inandırır ve çocuk büyüdüğünde bile kendini her konuda küçümsemeye başlar. Ya da çocuk neyin ne olduğunu öğrendiği gelişme çağında farklı insanlardan farklı tepkiler görmesi sonucu kendi yaptıklarına şüphe duymaya başlayabilir. Örneğin annesi iyi bir şey yaptığını, babasıysa kötü bir şey yaptığını söyler ve çocuk tam olarak nasıl bir şey yaptığını anlamaz. Bu durumda çocuk kendine karşı şüphe duymaya başlar. Yaptığı şeyin babasını kızdırdığını düşünür ve ailesini bir daha kızdırmamak için artık hiçbir şey yapmama kararı alır yada her yapmak istediği şeyden önce ailesine bunu sorması gerektiğini düşünür. Böylelikle çocuğun kendine olan güveni gittikçe azalır.

Dediğimiz gibi bu daha sonradan yaşanan olaylar sonucu da ortaya çıkabilir. Örneğin Elif yeni bir iş yeri bulmakta zorluk çekiyor. Buna neden olan şey ise onun kendini kötü bir çalışan olarak görmesi ve kendine güvenmemesidir. Olaya daha yakından baktığımızda Elifin böyle düşünmesine sebep olan şeyin onun en son çalıştığı iş yeri olduğunu görüyoruz. Patronunun onu hep azarlaması ve yaptığı işleri beğenmemesi sonucu kendinin yeterince iyi bir çalışan olmadığını düşünür. Ama aslında patronu Elifin atandığı yere kendi akrabasının atanması gerektiğini düşünüyordu ve bu yüzden onu pek sevemiyordu. Buna bakmayarak Elif artık özgüvenini kaybetmiştir.

Özgüven eksikliği belirtileri:

  • Sürekli kendini başkalarıyla kıyaslamak.
  • Kendi başarılarını küçümsemek ve başkalarının başarınızı övmesinden ve teşekkür etmesinden rahatsız olmak.
  • Bir şeye karar vermekten ve harekete geçmekten korkmak.
  • Başkalarının düşüncelerinden göre hareket etmek ve onların düşüncelerine kendinizinkinden daha çok önem vermek.
  • Sürekli başkalarının onayını beklemek.
  • Bir işe başlamadan önce hemen başarısız olacağınızı düşünmek.
  • Korku ve şüphe yüzünden gerçekleşmemiş hedefler ve istekler.
  • Başarısız olmaktan korkmak.
  • Diğerleri tarafından kabul edilememe ve anlaşılamama korkusu.
  • Negatif düşüncelerin pozitiften daha fazla ve baskın olması.

Bunu yenmeniz için size birkaç yöntem söyleyebiliriz;

1. Kendinizle gurur duyduğunuz anları ve başarılarınızı yazın.

Bir deftere kendinizle gurur duyduğunuz anları, başarıya ulaştığınız anları ve iyi yanlarınızı yazın. Eğer bunu kendiniz yapamıyorsanız, o zaman bunu yapmayı size yakın olan insanlardan isteye bilirsiniz. Sizin iyi yanlarınızı, başarılarınızı ve sizinle gurur duydukları anları söylemelerini rica edin ve bunları yazın. Yazdıklarınızı okuyun ve kendi güçlü yanlarınızı keşfedin. Bu sizin beceriksiz biri olmadığınızı ve kendinize güvenmemeniz için bir sebebin olmadığını anlamanıza yardım edecektir. Unutmayın ki birileriyle oturup sohbet etmeniz bile sizin boş bir insan olmadığınızı gösterir. Konuştuğunuz insanla, onu dinleyerek, kendi ortamınızı ve enerjinizi paylaşıyorsunuz.

2.Kendinizi başkalarıyla kıyaslamaktan vazgeçin.

Özgüven eksikliğinin artmasına sebep olan en büyük etkenlerden biri de kendinizi başkalarıyla kıyaslamaktır. İnstagram’a giriyorsununuz ve bir gün içinde 20 kitap okuyup yoga ve diğer sporları yapan ve aynı anda güzel yemekler yapıp 7/24 manken gibi görünen blogger’lari görüyorsunuz ve anında özgüveniniz mermi hızıyla inmeye başlıyor (sosyal medyanın gerçek hayatı yansıtmadığını unutmayın) ya da herhangi bir tanıdığınızın elde ettiği başarıları görüp kendinizi onla kıyaslamak da doğru değildir. Hiç kimsenin hayatında gerçekten de neler olup bittiğini bilmiyoruz ve çoğu insan hayatının sadece iyi yanlarını gösterir. Herkesin başarısı ve ilgi duyduğu alanlar farklıdır.Sırf bu yüzden kendinizi başkasından daha az yetenekli görmeniz mantıklı bir görüş olmayacaktır.

3.”Bence..” , ”Belki…”, ”Muhtemelen..” tarzı eminsizlik bildiren kelimeleri konuşmanızdan çıkarın.

Bu tür kelimeler özgüven eksikliğinin bir göstergesidir ve bunları söyledikçe kendinize karşı şüpheyle yaklaşmaya devam edersiniz ve diğer insanların da size karşı bu şekilde yaklaşmasına neden olursunuz. Kendinizden emin bir şekilde ve yüksek sesle konuşun (bağırarak değil tabii ki ,  kısık bir sesle konuşmayın yeter. Bu sizin kendinizden emin olmadığınızı ifade eder çünkü) Bu sırada karşınızdaki insanın gözüne bakarak konuşmaya çalışın.Böylelikle etrafınızdaki insanlar size  özgüvenli biriymişsiniz gibi davranır ve siz de öyle olduğunuzu his edersiniz. Davranışlarımızla bilinçaltımıza etki ederiz ve bunu sürekli yaptıktan sonra artık alışkanlık haline gelir. Sonuç olarak gerçekten de özgüveninizin yükseldiğini göreceksiniz.

4.Başarısız olduğunuzda hemen kendinize kızmayın.

Hiç kimse hemen başarı elde etmez ve  başarısızlıklarından ders çıkararak adım adım başarıya ulaşır. O yüzden işler istediğiniz gibi gitmediğinde hemen yeteneksiz ve beceriksiz olduğunuzu düşünmeyin ve kendinize ” Bu kez istediğim gibi olmadı ama daha iyi bir sonuç elde etmek için neler yapmam gerektiğine dair biraz daha bilgi elde ettim” diyin yada ” Olsun en önemlisi denedim” diyin ve asla pes etmeyin. Kendinizle hep gurur duyun.

5. Derinden nefes alın ve durumu analiz edin.

Özgüvensizlik hissettiğiniz anda hemen durun ve derinden bir nefes alarak kendinize ”Ben şuan ne yapıyorum? Neler his ediyorum?” diye sorun. Korkunuzun gözlerine bakın ve korktuğunuz şeyin yaşandığını hayal edin. O durumda ne yapacağınızı düşünün ve çözüm arayın. İlk olarak korku ve stres his ede bilirsiniz ama sonra kendinizi ele almaya çalışın. Örneğin sınıfın karşısında bir konuşma yapmanız gerekiyor ama komik bir duruma düşmekten, konuşmayı istediğiniz bir şekilde yapamamaktan ve garip görüneceğinizden korkuyorsunuz. O zaman korktuğunuz şeylerin yaşandığını düşünün. Çıktınız,komik bir duruma düştünüz ve konuşmayı da istediğiniz gibi yapamadınız. En fazla ne ola bilir? Birkaç kişi güle bilir, sonraysa bu unutulacak ve hiç kimse hatırlamayacak bile. Bu şekilde neden korktuğunuzu ve yaşanırsa ne olacağını analiz edin. Bu sizin özgüveninizin artmasına yardım edecektir.

6.Spor yapın.

Psikologların en çok önerdiği yöntemlerden biridir. Spor insanın keyfini, beyin faaliyetlerini ve özgüvenini yükselten bir etkendir. Biyolojik taraftan bakarsak spor yaptığımızda vücudumuz endorfin salgılamaya başlar ve endorfin bizim kendimize olan güvenimizi artırır. Psikolojik anlamdan bakarsak, spor sonrası kendimiz için faydalı ve anlamlı bir şey yaptığımızı anlarız. Yani kendimize sevgi ve ilgi göstermiş oluruz ve bunun sayesinde özgüvenimiz artar.

Sesli bir şekilde kendinizi eleştirmeyin.

Kendinizi sesli şekilde eleştirmeniz insanların sizin hakkınızda aynı fikirlere sahip olmasına neden ola bilir. Örneğin birine sürekli ”Her konuda yeteneksizim” derseniz o insan bir süre sonra sizin gerçekten de yeteneksiz olduğunuzu düşünmeye ve size öyle davranmaya başlayacak. Siz özgüvensizliğinizi yenmeye çalıştığınızda ve artık yeteneksiz olduğunuzu düşünmeyi bıraktığınızda, başkalarının size öyleymişsiniz gibi davranmaya devam etmesi yüzünden yeniden öyle hissedebilirsiniz. Bu ise sizin özgüvenli biri olmanızı zor bir hale getire bilir.

Kendinize başkalarının gözleriyle değil kendi gözlerinizle bakın. Kendinizi sevin, değer verin ve ilk olarak diğerlerinin değil kendinizin ne istediğini sorun.  Yeni şeylere başlamaktan ve risk almaktan çekinmeyin. Risk almak yaşamak demektir.Eğer özgüven eksikliği sizi çok rahatsız ediyorsa bunu uzman birine danışmanız sizin için iyi olacaktır. O size gereken yardımı gösterecek ve özgüveninizi artırmanızı kolay bir hale getirecektir. Umarız yardımcı olabilmişizdir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir