Manipülasyon Nedir? Manipülasyonla Nasıl Baş Edilir?

Herkes karşısına onun hayatını ve kişiliğini belirleyecek hedefler koyar ve bu hedeflere ulaşmaya çalışır. Birçoğumuz koyduğumuz bu hedeflere kendi emeğimizle ve gücümüzle ulaşsak da bazıları bunun için farklı bir yönteme başvurur. Karşısındakilerin psikolojisine etki ederek istediklerini ele geçiren insanların kullandığı bu yöntemin adı Manipülasyon. Bu makalede manipülasyonun ne olduğunu, nasıl uygulandığını ve bu gibi durumlarda ne yapmak gerektiğini anlatacağız.

Manipülasyon birinin, karşısındakinin isteği olmadan ona psikolojik etki ederek yönetmesidir. İstediklerine ulaşmak için bu yöntemi kullananlar insanların psikolojisini iyi anlar ve onların farklı durumlarda nasıl tepki vereceğini az çok bilir. Manipülatörler insan tiplemelerini çok iyi tanırlar ve insanların duygularına karşı çok hassastırlar. Onların zayıf noktalarını, potansiyellerini ve eksiklerini kolay bir şekilde görmeyi başarırlar. İşte bu becerilerini kullanarak onlara psikolojik etki ederler. 

Hayatımızın her anında ve alanında manipülasyona uğrayabiliriz ve buna uğradığımızı bazen ruhumuz bile duymaz. Çünkü manipületörler bunu gizli bir şekilde yapmayı çok iyi becerirler. Bazense tam tersine manipületör karşısındakini manipüle ettiğini anlamaz ve bunu bilinçli bir şekilde yapmaz. Yani anlayacağınız insanlar bir birlerini kendi çıkarları için bilinçsiz bir şekilde manipüle edebilirler.

Hepimiz aslında küçüklüğümüzden beri bu duruma uğrayabiliriz. İlk olarak ailemiz tarafından, daha sonra okulda ve iş yerinde hatta girdiğimiz her hangi bir mağazada bununla karşılaşabiliriz. 

Manipületörlerin psikolojik etki taktikleri vardır. Bu taktikler suçluluk duygusuyla, utanç duygusuyla yada korkuyla ilişkili olabilir. Yani bu duyguları kullanarak insanları yönetmeye çalışırlar. Buna bir örnek verirsek:

Sınıfta öğretmen sorusuna cevap vermeyen bir öğrencisine ” Sınıfın en zayıf öğrencisi sensin galiba” diyerek ona bilerek utanç hissine maruz bırakabilir. Öğretmen bu manipüle yoluyla öğrencisinin daha iyi çalışmasını amaçlar. Fakat bu yöntem doğru değildir ve öğrencinin kendine karşı olan güvenini sarsar. 

Ailede anneler ve babalar bazen çocuklarına karşı manipülasyon uyguladıklarının farkında olmazlar. Kendi aileleri tarafından da bu şekilde büyütülen anneler ve babalar bunun normal olduğunu düşünürler. Örneğin, anne çocuğuna ” Kuzenin Ali derslerinden hep yüksek not alıyor sen düşük not almaya utanmıyor musun?” der ve çocuğuna utançlık duygusu yaşatır. Yani utanç duygusuyla manipüle taktiği. Tabii ki anneler ve babalar çocuklarının başarılı ve bilinçli bireyler olmasını isterler ve bunun için bunu uygularlar. Fakat maalesef çoğu durumda bu çocukta özgüven eksikliği yaratır ve geleceğini kötü etkiler.

Yada tam tersine çocuklar da annelerine ve babalarına karşı bilinçsiz şekilde manipülasyon uygulayabilirler. Örneğin ” Baba sınıfımızda herkesin iPhone’u var bir tek benim yok. Sizin yüzünüzden sınıfta kendimi ezik gibi hissediyorum”. Bu durumda çocuk ailesini suçlu his ettirerek istediğini yaptırmaya çalışır. 

Kimler manipülasyona uğrar?

Demin de dediğimiz gibi herkes başkası tarafından bilinçli yada bilinçsiz şekilde yapılan psikolojik baskıya uğrayabilir. Fakat özgüveni eksik olan, benlik algısının olmadığı, hayır demeyi beceremeyen insanlar buna daha çok yatkındırlar. Özgüven eksikliği yaşayan insanların başka insanları kendinden daha akıllı ve bilgili görmeleri manipülasyon için mükemmel bir ortam yaratır.

Psikolojik etkiye kapılmamak için özgüvenli, uyanık olmak ve aynı zamanda güçlü bir kişiliğe sahip olmak gerekir. Benlik algınız ne kadar çok güçlüyse manipülasyona uğrama şansınız da o kadar azdır.

İnsanlar neden manipüle eder?

Bunun bir kaç sebebi olabilir. Kişi insan psikolojisinden çok iyi anladığını fark ederek bunu bu şekilde bir fırsat haline getirebilir yada istediklerini direk isteyecek kadar cesareti olmadığı için bu yöntemi kullanabilir. Direk istemekten çekinen insanlar, reddedilmekten, geri çevrilmekten veya da diğer insanların gözünde kötü bir konuma düşmekten korktukları için karşısındakilere psikolojik baskı uygulayarak onlardan gereken şeyleri elde ederler. Bu durumda manipülatöre istediği şeyi veren mağdur bunu kendi rızasıyla yapmış gibi gözükür. 

Bu durumda ne yapmalıyız?

Çoğu zaman biri bize psikolojik baskıyla bir şey yaptırmaya çalıştığında hemen gergin ve stresli hissederiz. Aynı zaman mide bulantısı ve bulunduğumuz alandan kaçma isteği de gelebilir. 

Bu gibi durumlarda ya sert ve anlaşılır bir şekilde karşınızdakine istediği şeyi yapmak istemediğiniz söyleyebilir yada karşınızdakine ” Bana şuan ‘bunları’ kullanarak psikolojik baskı uyguladığını düşünüyorum” diye bilirsiniz. Bu şekilde karşınızdakine her şeyin farkında olduğunuzu bildirmiş olacaksınız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir